सैराट / Sairat

माझ्या काही गंभीर कविता

कोण मी?

कोण मी? ... मी एक वांझोटी ...

दोष माझा काहीही नसतानाही मुल होत नाही म्हणून

नवरयासहित सर्वानी अपशकुनी ठरवली,

इतरजणी जेव्हा त्यांच्या मुलांना माझ्यापासून दुर करतात

खरंच मनावर खुप असंख्य जखमा होतात ...

कोण मी? ... मी एक अविवाहित गर्भवती ...

सर्वकाही करून तो नामनिराळा राहिला

कुलटा कलंकिनीचा कलंक मात्र माझ्या एकटीवरच आला,

प्रश्नार्थक नजरा सर्वांच्या झेलतेय

कारण माझ्या होणाऱ्या बाळाला मी वाढवतेय ...

कोण मी? ... मी एक बलात्कारीत ...

स्वत:च्या वासनेची भूक भागवण्यासाठी

एका नराधमाने जबरदस्ती मनाविरुद्ध कुस्करली,

शरीरावरच्या जखमा एकवेळ भरतीलही पण

मनावरच्या जखमांचं निवारण मी कसं करू ...

देव पण तो कसा पक्षपाती

पुरुषाला वेगळा न्याय, स्त्रिया नेहमीच उपेक्षित

लाज, शरम फक्त आम्हा स्त्रियांसाठीच अन्

वाईट कृत्य करून पुरुषांनी मात्र फिरावं उजळमाथी

का अखेर एक प्रश्नच बनून राहिलो आम्ही स्वत:साठी? ...

- संतोषी साळस्कर.

माझ्या काही गंभीर कविता

काय रे हे देवा?

देव हि हल्ली माणसांसारखेच वागतात,

लाच घेवूनच बहुतेक भक्तगणांना पावतात.

शिर्डीचा साईबाबा हल्ली सोन्याचा मुकूट घालतो,

नेहमीचा दगड सोडून चांदीच्या सिंहासनावर बसतो.

शनीशिंगणापुरचा महिमा! घरांना नाही दार,

इथे भक्तांच्याच वस्तू व्हायला लागल्या गहाळ.

देवांमध्ये आजकाल चढाओढ सुरु आहे हि कसली,

तुझ्यापेक्षा माझ्याच भक्तगणांची रांग बघ दूरवर पसरली.

मंदिरातले दुरूनही सहज देवदर्शन आजकाल दुर्लभ झालेय,

देवाने का असे स्वत:ला गाभारयातच बंदिस्त केलेय?

देवांना हि लागली वाटते चटक सुखाची,

सोन्या चांदीने अंगभर मढवून घेण्याची.

आता ह्या सगळ्याला देवा तू म्हणशील “मानवाची करणी”

पण ज्याला घडवणारा हि तूच, त्याला तूच दिलीस ना हि बुद्धी?

- संतोषी साळस्कर.

*****************************************************

जगबुडी

कुठे ढगफुटी तर कुठे रस्ता खचलाय,

ओझोनचा ही थर हळूहळू कमी होत चाललाय.

प्लास्टिक, इ-कचऱ्याने जमीन नासवली,

कुठे पुराचे पाणी सर्वत्र थैमान घाली.

उष्णता वाढली आणि हिमनग वितळू लागले,

ज्वालामुखीनेही अशात डोके वर काढले.

सुनामीने सर्वत्र हाहाकार माजवला,

तेलगळतीने सारा समुद्र बरबाद केला.

सिमेंटच्या जंगलाला प्रदुषणाचा विळखा,

उष्यामुळे जंगलात कुठेतरी वणवा पेटला.

खनिज तेलाच्या विहिरींना अचानक लागलेली आग,

निसर्गाने मानवावर काढलेला एक प्रकारचा हा सारा राग.

पाहून हे सारे एकच खंत वाटते,

निसर्गापुढे मानवाची नेहमीच हार असते.

जगबुडी आता आली आहे जवळ,

पृथ्वीबरोबरच मानवाचा विनाश आहे अटळ.

- संतोषी साळस्कर.

*************************************

आत्महत्या

का करत असतील लोक आत्महत्या

काय चाललं असतं त्यावेळी मनात त्यांच्या.

जगाचा वैताग आलेला असतो की

स्वत:च्याच अविरत विचारांचा.

एकटेपणाला कंटाळलेले असतात की

लोकांच्या हजार प्रश्नांना.

संपवून आपले सारेच आयुष्य

कोणावर ते असा सूड उगवतात.

जगणंच त्यांना का इतकं

त्यावेळी असह्य झालेलं असतं.

करून आत्महत्या अखेर त्यांनी

असं काय साध्य केलेलं असतं.

विचार करता करता

अखेर कोडे सुटले,

जगण्यापेक्षा का त्यांना

मरणच आपलेसे वाटले.

विवशता एखाद्याची खरचं

किती भयानक असते,

परिस्थितीपुढे नकळत प्रत्येकाला

शरण व्हायला लावते.

सगळेच प्रश्न जर आत्महत्येमुळे

सुटत असतील एका क्षणात,

तुम्हीच सांगा काय अर्थ आहे मग 

असे निरर्थक जिवन जगण्यात?

- संतोषी साळस्कर.